Najstarszy buski wizerunek NPNM Panny

Dodane przez Tadeusz Ura, 12 grudzień 2015

Najstarszym wizerunkiem patronki kościoła Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny jest rokokowa rzeźba figuralna z 1738 roku.

Dogmat o niepokalanym poczęciu Najświętszej Marii Panny został ogłoszony stosunkowo niedawno*, bo w 1854 r. przez papieża Piusa IX, choć to święto Maryjne ma o wiele starszą metrykę.

Kościół wschodni obchodził tę uroczystość już od VIII w. jako „Poczęcie Maryi” lub „Poczęcie św. Anny”.  

W Kościele zachodnim lokalnie obchodzono je później, czyli od XI wieku. W 1437 roku na Soborze w Bazylei zadecydowano rozciągnąć owe święto na cały Kościół powszechny.

W średniowiecznym Busku nieznany wizerunek Matki Bożej doznawał wyjątkowego kultu, co sprawiło, że miejscowa świątynia pełniła funkcję lokalnego sanktuarium Maryjnego.

Zachowana do dziś figura Matki Bożej z okresu panowania Augusta III Sasa zdaje się potwierdzać ciągłość kultu Niepokalanego Poczęcia NMP w Busku.

Statua Matki Bożej jest trójdzielna, tj. składająca się z prostopadłościennego piedestału, kolumny i posągu.

Postument będący kwadratowym prostopadłościanem zwieńczony jest gzymsem, na którym leży kamienny stylobat służący za podstawę pod kolumnę porządku jońskiego.

Kolumna od bazy do ¼ wysokości jest gładka, a dalej aż do głowicy kandelowana czyli żłobkowana.

Na trzonie kolumny umieszczony jest ozdobny kartusz* z wyrytą datą 1736 r.

Zachowała się stosunkowo dobrze kompozytowa głowica z charakterystycznymi jońskimi ślimacznicami.

Głowicę przykryto cienkim abakusem*, na którym umieszczono figurę.

Postać Matki Bożej jest przedstawiona frontalnie.

Jest silnie wygięta zgodnie z barokową manierą*.

Maryja stoi na globie ziemskim oplecionym przez węża, którego głowę depce bosą stopą.

Wąż, w paszczy trzyma jabłko, symbol grzechu pierworodnego.                                                                                   

Na piedestale umieszczony jest jeszcze jeden napis, który informuje, że figura została uszkodzona przez pocisk artyleryjski 13 stycznia 1945 roku* i odrestaurowana w lipcu następnego lata.

Wokół figury znajduje się ogrodzony metalową balustradą niewielki klomb kwiatowy.

Często wierni umieszczają u podnóża kolumny wazony z kwiatami oraz płonące znicze.

Franciszek Rusak

Słownik:

Dogmat o NPNM Panny jest często mylony z dogmatem o Maryi Zawsze Dziewicy.

Otóż dogmat z 1854 r. mówi, że Maryja została poczęta w łonie matki św. Anny w sposób cudowny – niepokalany właśnie.

Stylobat – podstawa, na której bezpośrednio stoi kolumna.                                                                                                          

Kartusz – motyw ornamentalny w kształcie ozdobnej kartki z zawiniętymi brzegami.                                                                 

Abakus – kwadratowa płyta na głowicy kolumny.                                                                                                                           

Rzeźba barokowa – w epoce baroku postacie figuralne były najczęściej ukazywane dynamicznie; w ruchu, zgięte lub skręcone; powstało wówczas powiedzenie funkcjonujące do dziś: „każdy święty ma swoje wykręty”.                                                                                                                                                                                           

13.01. 1945 – dzień wypędzenia Niemców z Buska.

Franciszek Rusak         

')

Ta strona używa plików cookies, zapisywanych i odczytywanych z Twojego urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Wszystkie szczegóły na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności