Awantura o pomnik

Dodane przez Tadeusz Ura, 27 grudzień 2015

Udzielając wywiadu na temat nowo otwartego pomnika Leszka Czarnego, wypowiedziałem następujące słowa: „Tą datę (10.01.2013) uważam za jedną z najważniejszych w historii naszego miasta.

Ma również dodatkową zaletę, że daje przykład innym jak należy honorować ludzi, którzy lokowali (poszczególne) miasta”.

Na odzew nie trzeba było długo czekać.                                                                                                                                               

Koninianin – prezes Miejskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego p. Marek Libertowski zapowiedział w lipcu 2013 r., że w Koninie w rocznicę lokacji miasta powstanie pomnik króla Przemysła II, który dokonał lokacji Konina w 1283 roku na prawach magdeburskich, a więc 4 lata wcześniej niż dokonał Leszek Czarny lokacji Buska.

MTBS powołała komisję historyków i konserwatora zabytków aby określiła jak ma ów pomnik wyglądać.

Ci wskazali, że wyobrażenie Leszcza Czarnego z Buska jest najbliższe prawdy historycznej.

I tu zaczęła się dopiero awantura.    

Część koninian zaczęło szperać po podręcznikach historii, czy aby Przemysław i Leszek nie byli bliźniakami.

Gdy stwierdzili że nie, to zaczęli protestować, że nie godzą się na bliźniaczy pomnik, który już stoi w Busku.

Wykonawca obu pomników Edmund Juszczyk z Buska przekonywał, że obaj książęta (Przemysł II jeszcze nie był królem) żyli w tej samej epoce historycznej, gdyż Leszek Czarny był od Przemysła starszy zaledwie 16 lat. 

Mogli zatem nosić szaty i uzbrojenie takie same. Konińska komisja była takiego samego zdania i dlatego wybrała buski pomnik jako wzorcowy.  

Ja byłem konsultantem historycznym i po trosze artystycznym pomnika Leszka Czarnego.

Artysta, czyli Edmund Juszczyk przedstawił kilka wariantów postaci, aż utrafił w sedno.

Książę jest smukły, wyprostowany, stojący w wykroku. Buski pomnik jest „mówiący” tzn. kryje w sobie pewne treści, które nie odbiegając od realiów z epoki, wiąże postać z Buskiem (herb Buska na tarczy).

Tego rodzaju zabiegi obserwuje się nader często. Podam dwa przykłady:Uznany w całej Europie duński rzeźbiarz Bertel Thorvaldsen tworząc posąg księcia Józefa Poniatowskiego, wziął wzór z rzymskiej rzeźby Marka Aureliusza z Kapitolu.

Książę do dziś umieszczony jest przed Pałacem Prezydenckim i nie dziwi, że ubrany jest w starorzymskie szaty a nie w XIX-wieczny strój.

Podobnie swobodnie potraktował temat Christian Rauch z postaciami pierwszych Piastów w Złotej Kaplicy w Katedrze poznańskiej.

Artysta (pomijając ahistoryczny strój i broń), nadał Bolesławowi Chrobremu rysy … Józefa Poniatowskiego.

Dla purystów to rzecz nie do przyjęcia.

Gdy tymczasem zarówno Józef Poniatowski w Warszawie jak i Mieszko I i Bolesław Chrobry w Poznaniu zostali z czasem zaakceptowani i nikt nie wymawia dziś twórcom swoistej fanaberii twórczej.

Wybranie buskiego pomnika Leszka Czarnego za wzór dla Przemysła II w Koninie może być dla nas busczan tylko powodem do dumy, że buski posąg jest artystycznie i historycznie udany i godny naśladownictwa.

Po burzy, jaka się rozpętała, emocje opadły i projekt został zaakceptowany i oddany do realizacji.

Oczywiście nie mógł być wierną kopią pomnika buskiego, a zatem różni się niektórymi szczegółami.

I tak – Przemysł trzyma w prawej ręce nie miecz lecz włócznię; na tarczy widnieje rysunek orła w koronie (Przemysł II po 216 latach przerwy odrestaurował Królestwo Polskie). Rysunek orła został powtórzony na piersi młodego króla.

Oczywiście na głowie nie mogło zabraknąć korony.

Dostrzegamy również różnicę w wyglądzie twarzy.

Leszek ma wąsy i krótko przystrzyżoną brodę a Przemysł ma tylko wąsy. Cała reszta jest bardzo podobna.

Gdy udzielałem wywiadu sprzed dwóch lat, zakończyłem go tymi słowami: „Teraz do nas należy rozsławiać pomnik a pośrednio historię Buska na całą Polskę”.  

Właśnie jesteśmy tego świadkami.

27.12.2015 r.

Franciszek Rusak

')

Ta strona używa plików cookies, zapisywanych i odczytywanych z Twojego urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Wszystkie szczegóły na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności