BUSKIE DNI SENIORA 2018 DZIEŃ 2

Dodane przez Tadeusz Ura, 01 wrzesień 2018

Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój, oraz Gminna Rada Seniorów była organizatorem Buskich Dni Seniora 2018.

W dniu 1.09.2018 w godzinach od 10:00 - 16:00 odbył się rajd z kijkami Nordic Walking - trasa Busko - Oleszki.

Uczestnicy zebrali się na terenie skateparku skąd przemaszerowano do Oleszek.

Na spotkanie w świetlicy zaproszono Franciszka Rusaka, który zapoznał zebranych z historią Buska-Zdroju:

Wrzesień 1939 roku w Busku                                                                                                

 

OCZEKIWANIE


Pomruki zbliżającej się wojny były coraz wyraźniejsze od wiosny 1939 r. Niemcy, którzy już wchłonęli Austrię i Czechy, nie zamierzały na tym poprzestać.

O „apetytach” Niemców można się było na prowincji dowiedzieć albo z gazet, albo z nielicznych odbiorników radiowych.

I jedne i drugie zapewniały, że Polska jest zdolna obronić swoją niepodległość.

Jedni busczanie wierzyli w optymistyczną propagandę, inni byli bardziej sceptyczni.

Pamiętając I wojnę światową, woleli zaopatrzyć się w niezbędne zapasy cukru, soli, nafty i mydła.                                                                                      

Busko było siedzibą dwu urzędów administracyjnych tj. starosty powiatowego i magistratu.

Starostą był oficer rezerwy Feliks Tarnogórski a wieloletnim burmistrzem – Kazimierz Gałdziński.

Starostę prawdopodobnie powołano do wojska, bo go nie było w Busku w chwili wkroczenia Niemców.

Za to burmistrz wytrwał na swoim stanowisku do chwili odwołania go z zajmowanego urzędu.                                                                                                                                                                                            

W Busku, podobnie jak i w całej Polsce mobilizację ogłoszono dwukrotnie, co spowodowało olbrzymi chaos.

Z chwilą ogłoszenia wojny młodzi rezerwiści ruszyli na wojnę, a reszta stałych mieszkańców Buska pozostała na miejscu.

Urząd Pocztowy otrzymał rozkaz opuszczenia Buska wraz z kasą na wschód.                                                                                                                                                                    

Niemcy opanowali bez walki Busko już w tydzień od rozpoczęcia wojny.

NAPAŚĆ


Wejście Niemców do Buska wywołało ogromny szok u mieszkańców, choć miasto nie stało się celem ataku nieprzyjaciela.

Uniknęło ostrzału, bombardowania, zniszczeń i pożaru, jakich doznał pobliski Pińczów.

Niemcy na ogół zachowywali się spokojnie, choć dali od początku znać kto tu jest panem.

Zdymisjonowano burmistrza i ustanowiono swoją władzę.

Starostą powiatu buskiego został Wilhelm Schaffer, który niebawem zaprowadził nowe prawo okupacyjne.

Na terenie powiatu buskiego (stopnickiego) odnotowano tylko jedną poważną bitwę pod Broniną dnia 9 września.

NOWE PORZĄDKI

Nowa administracja niemiecka z miejsca zaprowadziła nowe porządki:                                                                                    

-zlikwidowano powiat stopnicki i utworzono powiat buski, przyłączając do niego 8 gmin powiatu pińczowskiego, którego także zlikwidowano,                                                                                                                             

-przeniesiono handel zwierzętami z Placu Targowego na targowicę obok kościoła św. Leonarda.

-Targ na rynku zupełnie zlikwidowano i przeniesiono go na Plac Targowy,

-dokończono budowę Domu Strzelca i utworzono w nim tzw. Dom Niemiecki,                                                                   

-utworzono dzielnicę „tylko dla Niemców” – była nią ulica Batorego.                                                                                

–zmieniono nazwy ulic, np. Piłsudskiego na Stopnicką, Batorego na Wschodnią itp.                                                                 

–zlikwidowano Kopiec Kościuszki oraz kazano zniszczyć Orła na Domu Niemieckim oraz pomnik T. Kościuszki (oba obiekty Polacy uratowali),                                                                                                                         

-szpital „Górka” i uzdrowisko zostały przejęte dla rannych i ozdrowieńców niemieckich,                                      

-wybudowano budynek 6-rodzinny dla wyższych urzędników niemieckich (obecnie UMiG),                                                           

-wysiedlono domy żydowskie i przeznaczono je dla wypędzonych z Pomorza i Poznańskiego Polaków,                                                                                                                                                                                         

-utworzono otwarte getta na ul. Szewskiej i Stopnickiej,                                                                                              

-wybudowano nowoczesną mleczarnię na ul. Chmielnickiej,                                                                                         

-zaprowadzono ścisłą ewidencję ludności i wydano kenkarty dla pracujących oraz kartki żywnościowe; niepracujących wysłano do Niemiec na roboty,                                                                                                  

-wprowadzono obowiązkowe dostawy żywności dla rolników; egzekwowaniem kierował okrutny kierownik wydziału rolnego Wagner,                                                                                                                    

-zorganizowano miejsca prześladowań, tortur i wykonywania wyroków śmierci na ludności polskiej i żydowskiej: żandarmeria w willi „Wersal”, sąd specjalny w willi „Polonia”, więzienie w piwnicach willi „Polonia”, sala tortur w podziemiach dawnego klasztoru, miejsce straceń

–kirkut i las wełecki na trasie Busko-Pińczów.

REAKCJA

Po początkowym szoku, z wolna ustąpiło przygnębienie.

Pierwsi zareagowali gimnazjaliści, którzy z pola bitwy w Bronine zbierali broń i po zakonserwowaniu ukryli ją.

Z czasem luźne związki weszły w skład ZWZ-AK.

Na wsiach powiatu buskiego przeważały oddziały BCh.

Komenda buskiej AK miała siedzibę we wsi Łagiewniki; tam odbywano ćwiczenia wojskowe a strzelano na tzw. Zimnych Wodach.

Organizowano też opór bierny i czynny:                                                                                    

-prowadzono nasłuch radiowy a wiadomości drukowano w tajnych gazetkach,                                                               

-zorganizowano dobrze działające tajne nauczanie                                                                                                        

-rewidowano korespondencję do urzędów niemieckich                                                                                                       

-upominano tych, którzy zbyt często przestawali z Niemcami                                                                                               

-karano śmiercią konfidentów i kolaborantów                                                                                                                      

-napadano na posterunki i kasy gminne                                                                                                                       

-dokonano zamachu na Maksa (Hansa) Petersa.

Konspekt prelekcji wygłoszonej w Oleszkach w dn. 1 września 2018 r. z okazji Buskich Dni Seniora.

Ps. Więcej wiadomości można znaleźć na stronie tmb.busko.pl Artykuły

 

Franciszek Rusak 

Ta strona używa plików cookies, zapisywanych i odczytywanych z Twojego urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Wszystkie szczegóły na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności